درباره نویسنده
سید مجتبی آقابزرگ علوی در بهمن ۱۲۸۲ خورشیدی در محله چال‌میدان تهران، در خانواده‌ای بازرگان و هوادار مشروطه متولد شد. پدرش ابوالحسن علوی از اعضای فعال حزب دموکرات و مبارزان ملی بود. در سال ۱۳۰۲ همراه پدرش عازم آلمان شد و در آنجا به تحصیل در رشته علوم تربیتی و روان‌شناسی پرداخت. پس از خودکشی تلخ پدرش در برلین به دلیل بحران‌های مالی و سیاسی، علوی به ایران بازگشت و در هنرستان صنعتی شیراز و سپس در تهران به آموزش زبان آلمانی روی آورد.
در اوایل دهه ۱۳۱۰، علوی همراه با صادق هدایت، مسعود فرزاد و مجتبی مینوی گروه نوگرای «اربعه» را شکل دادند که شورشی علیه سنت‌های منجمد ادبی زمانه بود. نخستین اثر داستانی مهم او، مجموعه «چمدان» (۱۳۱۳)، با تأثیر آشکار از روان‌کاوی فروید متولد شد. هم‌زمان، او به حلقه فکری مارکسیستی دکتر تقی ارانی پیوست. این فعالیت‌ها به دستگیری گسترده آنان در سال ۱۳۱۶ انجامید و علوی به همراه دیگر اعضا در دادگاهی نمایشی به عنوان بخشی از «گروه ۵۳ نفر» به حبس محکوم شد. او تا شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضاشاه در زندان قصر ماند.
علوی حاصل این سال‌های سخت را پنهانی بر روی پاکت‌های سیگار و کاغذهای پاره نگاشت که بعدها به شاهکارهای مستند «ورق‌پاره‌های زندان» و کتاب تحلیلی «پنجاه و سه نفر» تبدیل شدند. او پس از آزادی، از مؤسسان اصلی حزب توده ایران شد. در سال ۱۳۳۱، مشهورترین رمان تاریخ ادبیات داستانی ایران، یعنی «چشمهایش» را به چاپ رساند.
در فروردین ۱۳۳۲، علوی برای معالجه و فرصت مطالعاتی به اروپا رفت و وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بازگشت او را غیرممکن ساخت. او در برلین شرقی (جمهوری دموکراتیک آلمان) اقامت گزید و به عنوان استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه هومبولت برلین به تدریس و پژوهش پرداخت. پس از انقلاب ۱۳۵۷، علوی دو بار به ایران سفر کرد و مورد استقبال پرشور نویسندگان و مردم قرار گرفت، اما اقامت دائم در برلین را برگزید. او سرانجام در بهمن ۱۳۷۵ در ۹۳ سالگی در برلین درگذشت.
در اوایل دهه ۱۳۱۰، علوی همراه با صادق هدایت، مسعود فرزاد و مجتبی مینوی گروه نوگرای «اربعه» را شکل دادند که شورشی علیه سنت‌های منجمد ادبی زمانه بود. نخستین اثر داستانی مهم او، مجموعه «چمدان» (۱۳۱۳)، با تأثیر آشکار از روان‌کاوی فروید متولد شد. هم‌زمان، او به حلقه فکری مارکسیستی دکتر تقی ارانی پیوست. این فعالیت‌ها به دستگیری گسترده آنان در سال ۱۳۱۶ انجامید و علوی به همراه دیگر اعضا در دادگاهی نمایشی به عنوان بخشی از «گروه ۵۳ نفر» به حبس محکوم شد. او تا شهریور ۱۳۲۰ و سقوط رضاشاه در زندان قصر ماند.
علوی حاصل این سال‌های سخت را پنهانی بر روی پاکت‌های سیگار و کاغذهای پاره نگاشت که بعدها به شاهکارهای مستند «ورق‌پاره‌های زندان» و کتاب تحلیلی «پنجاه و سه نفر» تبدیل شدند. او پس از آزادی، از مؤسسان اصلی حزب توده ایران شد. در سال ۱۳۳۱، مشهورترین رمان تاریخ ادبیات داستانی ایران، یعنی «چشمهایش» را به چاپ رساند.
در فروردین ۱۳۳۲، علوی برای معالجه و فرصت مطالعاتی به اروپا رفت و وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بازگشت او را غیرممکن ساخت. او در برلین شرقی (جمهوری دموکراتیک آلمان) اقامت گزید و به عنوان استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه هومبولت برلین به تدریس و پژوهش پرداخت. پس از انقلاب ۱۳۵۷، علوی دو بار به ایران سفر کرد و مورد استقبال پرشور نویسندگان و مردم قرار گرفت، اما اقامت دائم در برلین را برگزید. او سرانجام در بهمن ۱۳۷۵ در ۹۳ سالگی در برلین درگذشت.
