تصویر آلبر کامو
پروفایل نویسنده

آلبر کامو

آلبر کامو در نوامبر ۱۹۱۳ در موندووی الجزایر (تحت استعمار فرانسه) در خانواده‌ای بسیار فقیر متولد شد. پدرش کشاورزی فرانسوی-الجزایری (پیه‌نوآر) بود که در سال اول …

درباره نویسنده

آلبر کامو در نوامبر ۱۹۱۳ در موندووی الجزایر (تحت استعمار فرانسه) در خانواده‌ای بسیار فقیر متولد شد. پدرش کشاورزی فرانسوی-الجزایری (پیه‌نوآر) بود که در سال اول تولد آلبر در نبرد مارن در جنگ جهانی اول کشته شد. آلبر به همراه مادر ناشنوا و بی‌سوادش و مادربزرگ سخت‌گیرش در محله‌ای فقیرنشین در الجزیره در تنگدستی رشد کرد. او با حمایت معلم خردمندش، لویی ژرمن (که بعدها جایزه نوبلش را به او تقدیم کرد)، موفق به دریافت بورس تحصیلی و ورود به دانشگاه الجزیره برای تحصیل فلسفه شد.

کامو در جوانی به بیماری سل مبتلا شد؛ بحرانی که او را از حرفه استادی و حتی ورزش حرفه‌ای (فوتبال) بازداشت و مواجهه زودهنگام او با مرگ و شکنندگی جسم را رقم زد. او به عضویت حزب کمونیست درآمد اما به سرعت به دلیل استقلال فکری و اعتراض به رفتارهای حزبی اخراج شد. در پاریس، هم‌زمان با جنگ جهانی دوم و اشغال فرانسه توسط آلمان نازی، به شبکه مقاومت پیوست و سردبیر روزنامه زیرزمینی «کومبا» (Combat) شد.

در سال ۱۹۴۲ با انتشار رمان «بیگانه» و جستار فلسفی «افسانه سیزیف» به شهرتی جهانی رسید. رمان مشهور «طاعون» (۱۹۴۷) جایگاه او را به عنوان صدای وجدان بیدار عصر تثبیت کرد. با این حال، انتشار کتاب جنجالی «انسان طاغی» (۱۹۵۱) که در آن مارکسیسم شوروی و توجیه خشونت انقلابی را به تندی نقد کرد، سبب گسست قطعی و درگیری قلمی شدید او با ژان پل سارتر و حلقه چپ پاریس شد.

در سال ۱۹۵۷ جایزه نوبل ادبیات را تصاحب کرد. او در میانه مناقشات خونین جنگ الجزایر، موضعی پیچیده گرفت و با محکوم کردن هم‌زمان تروریسم چریکی جبهه آزادی‌بخش و جنایات استعمارگران، از راه‌حل فدرال و صلح دفاع کرد که موجب انزوای سیاسی‌اش شد. زندگی درخشان کامو بسیار زودهنگام پایان یافت؛ در ۴ ژانویه ۱۹۶۰، در حالی که در خودروی ناشرش میشل گالیمار سفر می‌کرد، بر اثر تصادف رانندگی در سن ۴۶ سالگی در ویل‌بلون فرانسه جان باخت. در کیف او دست‌نویس ناتمام رمان زندگی‌نامه‌ای‌اش، «انسان اول»، کشف شد.

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص
فیلسوف، رمان‌نویس و متفکر دوران‌ساز قرن بیستم: مبدع و شارح نظریه «پوچی» (The Absurd) و «عصیان» (The Revolt). برنده جایزه نوبل ادبیات (۱۹۵۷): دومین فرد جوانی که در تاریخ موفق به دریافت نوبل ادبیات شد (در ۴۴ سالگی) به پاس روشنگری و پرداختن به مسائل وجدان بشری در عصر حاضر. روزنامه‌نگار شجاع و سردبیر نشریه مقاومت نبرد (Combat): صدای پیشرو مقاومت فرانسه علیه اشغالگری نازی‌ها و منتقد صریح استعمار، سرکوب‌های شوروی و احکام اعدام. نمایشنامه‌نویس، کارگردان و فعال تئاتر: بنیان‌گذار گروه‌های تئاتری تجربی (مانند Théâtre de l’Équipe) و بازنویس متون کهن برای صحنه مدرن.
دوره فکری / تاریخی
بازه زمانی: ۷ نوامبر ۱۹۱۳ – ۴ ژانویه ۱۹۶۰ (میلادی). دوره فکری / تاریخی: قرن بیستم؛ دوره جنگ جهانی اول و فقر پس از آن در شمال آفریقا، خیزش فاشیسم و نازیسم در اروپا، دوران اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم و مقاومت زیرزمینی، آغاز جنگ سرد و انشقاق ایدئولوژیک چپ و راست، و بحران جنگ استقلال الجزایر.
کلاستر تخصصی
پوچی و اسطوره سیزیف (The Absurd & Myth of Sisyphus): پوچی محصول برخورد میان «میل سیری‌ناپذیر انسان به معنا و وضوح» از یک‌سو و «سکوت نامعقول و بی‌تفاوتی جهان» از سوی دیگر است. انسان آگاه نباید به خودکشی فیزیکی یا خودکشی فلسفی (پناه بردن به توهمات مذهبی یا امیدهای موعودگرایانه) دست بزند، بلکه باید با زیستن حداکثری و عصیان مداوم پوچی را به سخره بگیرد؛ «باید سیزیف را خوشبخت پنداشت». انسان طاغی و حدود شورش (The Rebel & Limits of Rebellion): تمایز دقیق میان «عصیان اصیل انسانی» (که بر پایه شرافت و همبستگی انسانی است؛ «من عصیان می‌کنم، پس ما هستیم») و «انقلاب‌های تمامیت‌خواه تاریخی» (که به نام آرمان‌شهر دست به تروریسم دولتی، کشتار جمعی و توجیه خشونت می‌زنند). اخلاق مسالمت و همبستگی در برابر طاعون نمادین: طاعون نه فقط یک بیماری عفونی، بلکه نماد فاشیسم، اشغالگری، بی‌عدالتی و شر طبیعی است؛ پاسخ انسان به این وضعیت، وظیفه‌شناسی روزمره و همکاری برای کاهش رنج‌هاست (شخصیت دکتر ریو). تفکر مدیترانه‌ای (Pensée de Midi / Mediterranean Spirit): ستایش آفتاب، دریا، تن‌خواهی، تعادل یونانی و نور در تقابل با فلسفه‌های سرد، غایت‌نگر، سیستم‌ساز و تاریخ‌پرستانه ژرمنی و هگلی. نفی مجازات اعدام و تقدس جان آدمی: مخالفت قاطع با کشتن انسان‌ها توسط دولت‌ها و باور به اینکه هیچ ایدئولوژی، دولت یا دادگاهی حق ندارد حق حیات فرد را برای اهداف سیاسی سلب کند.
ملیت
فرانسوی (زاده الجزایر مستعمره - پِیه‌نوآر / Pied-Noir).

حوزه‌های تمرکز

معضل خودکشی و اصالت زیستن: اثبات اینکه خودکشی راه‌حل پوچی نیست، بلکه تنها پرسش جدی فلسفی چگونگی زیستن شجاعانه در غیاب معنای آسمانی است. مرزهای مشروعیت خشونت و تروریسم: واکاوی اینکه آیا می‌توان برای نجات بشریت در آینده، انسانی را در زمان حال به قتل رساند (تمثیل نمایشنامه عادلان). احساس گناه همگانی و قضاوت اخلاقی: بررسی نفاق درونی روشنفکران، قضاوت‌های منافقانه و میل به سروری بر دیگران در رمان سقوط. نقد مجازات اعدام (تأملاتی درباره گیوتین): استدلال‌های حقوقی و اخلاقی علیه اعدام به عنوان توحش سازمان‌یافته دولتی.

آثار برجسته

بیگانه (L’Étranger - 1942):شاهکار داستانی کامو؛ روایت زندگی مورسو، مردی بی‌تفاوت و بیگانه‌خو در الجزیره که به دلیل شلیک به یک عرب در تابش خیره‌کننده آفتاب محاکمه می‌شود و جامعه او را بیشتر به خاطر گریه نکردن در خاکسپاری مادرش پای چوبه دار می‌فرستد تا قتل. افسانه سیزیف (Le Mythe de Sisyphe - 1942):رساله بنیادین ابزوردیسم؛ طرح مفهوم پوچی، نقد اگزیستانسیالیسم دینی و تشبیه سرنوشت انسان به سیزیف که سنگ را تا قله می‌برد و سقوط آن را تماشا می‌کند. طاعون (La Peste - 1947):رمان بزرگ تمثیلی پیرامون شیوع بیماری طاعون در شهر اوران؛ تصویری عمیق از همبستگی، پایداری انسانی و مبارزه با فاشیسم و تباهی. انسان طاغی (L’Homme révolté - 1951):رساله فلسفی-تاریخی درباره سرشت شورش و نقد تمامیت‌خواهی، نیهیلیسم و انحراف انقلاب‌های مدرن به حکومت‌های توتالیتر و ترور دولتی. سقوط (La Chute - 1956):تک‌گویی درخشان ژان باتیست کلامانس، وکیل سابق پاریسی، در میخانه‌ای در آمستردام که با اعتراف به گناهان خود، نقاب از چهره تقدس‌مآبانه و وجدان ریاکار جامعه برمی‌دارد. کالیگولا (Caligula - 1944):نمایشنامه‌ای تراژیک درباره امپراتور روم که پس از مواجهه با مرگ معشوقه‌اش، با درک نامعقول بودن جهان دست به ستمگری لجام‌گسیخته می‌زند تا ناممکن‌ها را بیازماید. عادلان (Les Justes - 1949):نمایشنامه‌ای درباره انقلابیون سوسیالیست روسیه و بحران اخلاقی ترور دوک بزرگ؛ جایی که تروریست به خاطر حضور کودکان کالسکه را منفجر نمی‌کند. پشت و رو / عیش (L’Envers et l’Endroit / Noces):جستارها و قطعات غنایی درباره فقر، مادر، خورشید، دریای مدیترانه و ستایش زندگی حسی. انسان اول (Le Premier Homme - انتشار پس از مرگ 1994):رمان زندگی‌نامه‌ای درخشان و ناتمام درباره کودکی کامو در فقر الجزیره و ادای دین به مادر و معلمش.

کتاب‌های این نویسنده

4 عنوان