تصویر صادق زیباکلام
پروفایل نویسنده

صادق زیباکلام

صادق زیباکلام مفرد در ۲۲ خرداد ۱۳۲۷ در محله بازارچه آب‌منگول تهران در خانواده‌ای با گرایش‌های سنتی و مصدقی متولد شد. او پس از اخذ دیپلم، برای ادامه تحصیل به ان…

درباره نویسنده

صادق زیباکلام مفرد در ۲۲ خرداد ۱۳۲۷ در محله بازارچه آب‌منگول تهران در خانواده‌ای با گرایش‌های سنتی و مصدقی متولد شد. او پس از اخذ دیپلم، برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه برادفورد به پایان رساند. او در دوران دانشجویی خارج از کشور وارد مبارزات سیاسی ضدحکومت پهلوی شد و در تابستان ۱۳۵۳ در سفری به ایران توسط ساواک بازداشت و به حبس محکوم شد.

پس از آزادی در سال ۱۳۵۵، ساواک مانع خروج او برای اتمام دوره دکتری مهندسی شیمی شد؛ از این رو در دانشکده فنی دانشگاه تهران به عنوان مربی استخدام شد. زیباکلام پس از پیروزی انقلاب و در سال ۱۳۶۳ برای ادامه تحصیل مجدداً به انگلستان بازگشت، اما با یک چرخش کامل رشته تحصیلی خود را به علوم انسانی تغییر داد و در دانشکده صلح‌شناسی دانشگاه برادفورد موفق به اخذ کارشناسی ارشد و سپس دکترای علوم سیاسی با تز «انقلاب اسلامی ایران و فلسفه سیاست غرب» شد.

با بازگشت به کشور در سال ۱۳۶۹، زیباکلام به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران درآمد. نقطه اوج حضور فکری او با نگارش کتاب جریان‌ساز «ما چگونه ما شدیم؟» در اوایل دهه ۱۳۷۰ رقم خورد؛ کتابی که نگاه نسلی از پژوهشگران و دانشجویان را به تاریخ و چرایی عقب‌ماندگی کشور دگرگون کرد. او در طول سه دهه اخیر با مواضع صریح، سخنرانی‌های آتشین، انتشار نامه‌های بی‌پروا به مقامات ارشد کشور، نامزدی در برخی انتخابات‌ها و مواجهه با احکام قضایی متعدد، یکی از خبرسازترین و تأثیرگذارترین چهره‌های روشنفکری عمومی معاصر ایران بوده است.

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص
استاد دانشگاه و پژوهشگر ارشد علوم سیاسی: استاد تمام بازنشسته دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. روشنفکر عمومی و چهره رسانه‌ای (Public Intellectual): از فعال‌ترین، صریح‌ترین و پرحاشیه‌ترین تحلیل‌گران سیاسی در مطبوعات، دانشگاه‌ها، مناظره‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران. مناظره‌گر آکادمیک و سیاسی: حضور مداوم در مناظره‌های جنجالی با جریان‌های گوناگون اصول‌گرا، چپ سنتی و ملی‌گرا درباره تاریخ معاصر و سیاست خارجی. نویسنده پرمخاطب کتب حوزه علوم انسانی: پدیدآورنده برخی از پرتیراژترین آثار حوزه جامعه‌شناسی تاریخی و توسعه در ایران.
دوره فکری / تاریخی
بازه زمانی: اواسط سده بیستم تا سده بیست‌ویکم (زاده ۲۲ خرداد ۱۳۲۷ شمسی). دوره فکری: دوره گذار از کنشگری اسلام‌گرایانه/چپ در پیش از انقلاب ۵۷ به گرایش‌های لیبرال‌دموکراتیک و اصلاح‌طلبانه در دهه‌های ۱۳۷۰ به بعد؛ دوره شکوفایی مطبوعات دوم خرداد، چالش گفتمان سنت و مدرنیته، و تقابل با توهم توطئه در تحلیل رویدادها.
کلاستر تخصصی
تئوری علل درونی عقب‌ماندگی ایران: رد فرضیه‌های تقلیل‌گرایانه و بیگانه‌ستیزانه که همه مشکلات تاریخی ایران را به «استعمار خارجی»، حمله اعراب یا توطئه‌های انگلستان و آمریکا نسبت می‌دهند، و در عوض، تمرکز بر ساختار اقلیمی، استبداد داخلی و انسداد تفکر عقلانی. توهم توطئه و دایی‌جان‌ناپلئونیسم سیاسی (Conspiracy Theory Critique): نقد بنیادین بیماری رایج جامعه ایرانی در جستجوی «دست‌های پشت پرده خارجی» در تمامی رویدادها از نهضت تنباکو تا سقوط حکومت‌ها. لیبرالیسم سیاسی، مدارا و حاکمیت قانون (Political Liberalism & Rule of Law): دفاع پیگیر از مبانی لیبرال دموکراسی غربی، حقوق فردی، تکثرگرایی، آزادی بیان و اصالت صندوق رأی در برابر مدل‌های انقلابی و اقتدارگرا. بازخوانی سنت‌شکنانه تاریخ پهلوی و معاصر: ساختارشکنی در قرائت‌های رسمی و دولتی از تاریخ، به‌ویژه در زمینه نقش رضاشاه در نوسازی ایران، نهضت ملی شدن صنعت نفت و ریشه‌های وقوع انقلاب اسلامی ۱۳۵۷. نقد رادیکالیسم در سیاست خارجی و غرب‌ستیزی: هشدار درباره هزینه‌های گزاف ایدئولوژی آمریکاستیزی و مواجهه با نظام بین‌الملل، و دعوت به عمل‌گرایی و تقدم منافع ملی بر آرمان‌های فراملی.
ملیت
ایرانی (Iranian)

حوزه‌های تمرکز

ریشه‌یابی عقب‌ماندگی تاریخی ایران: بررسی ساختارهای جغرافیایی، نظام مالکیت و کمبود منابع آبی در تداوم استبداد. جامعه‌شناسی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷: دلایل، انگیزه‌ها و بسترهای اجتماعی، اقتصادی و دینی سرنگونی رژیم پهلوی. آسیب‌شناسی توسعه‌نیافتگی سیاسی در ایران: مطالعه بن‌بست‌های اصلاحات، ساختار احزاب، انتخابات و توزیع قدرت. فلسفه سیاسی غرب و سیر اندیشه مدرن: معرفی و تدریس تحول مفاهیم سیاسی از قرون وسطی تا عصر روشنگری برای مخاطب ایرانی.

آثار برجسته

ما چگونه ما شدیم؟ (کاوش در علل عقب‌ماندگی ایران - ۱۳۷۴):معروف‌ترین و پرتیراژترین اثر او؛ کالبدشکافی ریشه‌های درونی انحطاط ایران و رد پای نظریه‌های جغرافیا، پراکندگی جمعیت و استبداد شرقی در برابر نظریه توهم توطئه و استعمار خارجی. مقدمه‌ای بر انقلاب اسلامی (۱۳۷۲):تحلیلی ریشه‌ای و آکادمیک درباره عوامل اقتصادی، اجتماعی، مذهبی و سیاسی که به وقوع انقلاب سال ۵۷ منتهی شد. سنت و مدرنیته (۱۳۷۷):ریشه‌یابی ناکامی اصلاحات و نوسازی سیاسی در دوران قاجار و چرایی شکست نهضت مشروطه. رضاشاه (۱۳۹۸):روایتی تحلیلی، تاریخی و ساختارشکن درباره ظهور، اقدامات مدرن‌سازی و افول دوران سلطنت رضاشاه پهلوی و نقد روایت‌های رسمی تاریخی. آذری غریب (۱۳۹۶):تحلیل زندگی و روزگار مهدی بازرگان و بررسی جریان اسلام‌گرایی میانه‌رو و ملی-مذهبی در تاریخ معاصر ایران. هاشمی بدون روتوش (۱۳۸۳):مجموعه گفت‌وگوهای صریح و بی‌پرده با اکبر هاشمی رفسنجانی پیرامون حوادث سرنوشت‌ساز بعد از انقلاب، جنگ ایران و عراق و پرونده‌های سیاسی دهه ۶۰ و ۷۰.

کتاب‌های این نویسنده

هنوز کتابی از این نویسنده ثبت نشده است

در حال حاضر هیچ کتابی از «صادق زیباکلام» در Airbook ثبت نشده است. به‌زودی کتاب‌های این نویسنده اضافه خواهند شد.