پروفایل نویسنده

جیمز رابینسون

جیمز آلن رابینسون در ۲۷ فوریه ۱۹۶۰ در انگلستان متولد شد. او مدارک تحصیلی خود را از معتبرترین دانشگاه‌های بریتانیا و آمریکا اخذ کرد؛ کارشناسی از مدرسه اقتصاد لن…

درباره نویسنده

جیمز آلن رابینسون در ۲۷ فوریه ۱۹۶۰ در انگلستان متولد شد. او مدارک تحصیلی خود را از معتبرترین دانشگاه‌های بریتانیا و آمریکا اخذ کرد؛ کارشناسی از مدرسه اقتصاد لندن (LSE)، کارشناسی ارشد از دانشگاه وارویک و دکترای اقتصاد را در سال ۱۹۹۳ از دانشگاه ییل به پایان رساند. او در دانشگاه‌هایی چون ملبورن، کالیفرنیا جنوبی، برکلی و دانشگاه هاروارد تدریس کرده و هم‌اکنون استاد کرسی ریچارد ال. پیرسون در دانشگاه شیکاگو است.

شاخص‌ترین بخش از زندگی علمی رابینسون در پیوند عمیق با دارون عجم‌اوغلو شکل گرفت. این دو پژوهشگر از اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی مجموعه‌ای از مقالات تاریخ‌ساز را در معتبرترین نشریات اقتصاد جهان منتشر کردند. رابینسون با روحیه ماجراجو و علایق انسان‌شناسانه، بخش عمده‌ای از عمر خود را در مناطق پرمناقشه جهان از جنگل‌های سیرالئون و کوهستان‌های کلمبیا تا کنگو سپری کرد تا سازوکار نهادهای واقعی را از نزدیک لمس کند.

در سال ۲۰۱۲، انتشار کتاب مشترک او و عجم‌اوغلو با عنوان «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند» نقطه عطفی در حوزه تفکر توسعه و سیاست جهانی به پا کرد و یکی از تاثیرگذارترین کتب قرن بیست‌ویکم شد. ادامه این مسیر به نگارش شاهکار دیگری به نام «راهروی باریک» در سال ۲۰۱۹ انجامید. اوج افتخارات آکادمیک رابینسون در اکتبر سال ۲۰۲۴ با کسب جایزه نوبل اقتصاد رقم خورد؛ جایزه‌ای که مهر تأییدی تاریخی بر چند دهه تلاش او در افشای نقش مخرب نهادهای انحصاری و ترویج فراگیری سیاسی بود.

کتاب در کتابخانه

—

میانگین امتیاز

بریتانیایی - آمریکایی (British-American)

ملیت

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص

اقتصاددان و دانشمند علوم سیاسی برجسته جهانی: استاد مطالعات منازعات جهانی دانشگاه شیکاگو (مدرسه هریس). برنده جایزه نوبل اقتصاد (۲۰۲۴): برنده مشترک نوبل علوم اقتصادی به همراه دارون عجم‌اوغلو و سایمون جانسون برای «پژوهش درباره چگونگی شکل‌گیری نهادها و تأثیر آن‌ها بر شکوفایی و رفاه ملت‌ها». پژوهشگر میدانی و منطقه‌ای: کارشناس ارشد و متخصص میدانی اقتصاد کشورهای آفریقایی زیرصحرا و آمریکای لاتین (به‌ویژه کلمبیا، سیرالئون، کنگو و نیجریه). نظریه‌پرداز نهادگرایی نوین: ارائه‌دهنده الگوهای ریاضیاتی و تجربی برای تبیین چرخه توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی.

دوره فکری / تاریخی

بازه زمانی: اواخر سده بیستم و سده بیست‌ویکم (زاده ۲۷ فوریه ۱۹۶۰ میلادی). دوره فکری: پارادایم اقتصاد نهادگرای نوین (New Institutional Economics) متأثر از داگلاس نورث، عصر پسافروپاشی شوروی، موج مطالعات گذار به دموکراسی، و گذر از نظریه‌های مبتنی بر جغرافیا/فرهنگ به سوی نظریه‌های نهادی در تبیین فقر جهانی.

کلاستر تخصصی

نهادهای فراگیر در برابر نهادهای استثماری (Inclusive vs. Extractive Institutions): تقسیم‌بندی محوری او و عجم‌اوغلو؛ نهادهای فراگیر قدرت و فرصت اقتصادی را توزیع می‌کنند و نوآوری می‌آفرینند، در حالی که نهادهای استثماری منابع را از دست اکثریت استخراج و در اختیار اقلیت حاکم قرار می‌دهند. راهروی باریک آزادی (The Narrow Corridor): موازنه ظریف میان قدرت جامعه مدنی و قدرت دولت؛ حفظ آزادی پایدار مستلزم مبارزه دائمی میان این دو نیروست تا نه به دام «لویاتان غایب/هرج‌ومرج» بیفتند و نه «لویاتان مستبد/دیکتاتوری». رد جبرگرایی جغرافیایی و فرهنگی (Anti-Determinism): ابطال تئوری‌های ماکس وبر، جرد دایموند و جفری ساکس مبنی بر اینکه آب‌وهوا، ژنتیک، جغرافیا یا فرهنگ عامل فقر یا ثروت ملت‌ها هستند؛ تأکید بر اینکه سرنوشت ملت‌ها را تصمیم‌های سیاسی و نهادی تعیین می‌کنند (مانند مقایسه دو بخش شهر نوگالس در مرز آمریکا و مکزیک یا دو کره). بازتوزیع، شورش و نظریه بازی‌ها در گذار دموکراتیک: استفاده از تئوری بازی‌ها برای اثبات اینکه نخبگان حاکم زمانی به دموکراسی تن می‌دهند که تهدید به انقلاب جدی باشد و وعده اصلاحات اقتصادی بدون واگذاری قدرت سیاسی باورپذیر نباشد (مشکل تعهد معتبر). میراث استعمار و معکوس شدن سرنوشت‌ها (Reversal of Fortune): تبیین چگونگی تبدیل مناطق ثروتمند پیش از استعمار به مناطق فقیر امروزی به دلیل برقراری نهادهای غارتگرانه از سوی استعمارگران.

ملیت

بریتانیایی - آمریکایی (British-American)

حوزه‌های تمرکز

اقتصاد توسعه و نظریه نهادها: چرایی اختلاف فاحش درآمد سرانه و کیفیت زیست میان کشورهای ثروتمند و فقیر. دولت‌سازی و منازعات قدرت: چگونگی ظهور نهادهای متمرکز در جوامع سنتی و فرآیند گذار از ساختارهای قبیله‌ای به دولت مدرن. آسیب‌شناسی استبداد و فساد سیستمی: سازوکار اقتصادی الیگارشی‌ها، مصادره ثروت توسط نخبگان سیاسی و سد کردن مسیر نوآوری تکنولوژیک به قصد حفظ بقا. مطالعات منطقه‌ای آفریقا و آمریکای لاتین: پژوهش‌های موردی تاریخی در کلمبیا، نیجریه، بوستوانا و زیمبابوه.

آثار برجسته

چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: ریشه‌های قدرت، ثروت و فقر (Why Nations Fail - ۲۰۱۲):شاهکار مشترک با دارون عجم‌اوغلو؛ تحلیل همه‌جانبه دلایل عقب‌ماندگی و پیشرفت کشورها از خلال لنز نهادهای فراگیر و استثماری و رد نظریه‌های جغرافیایی و فرهنگی. راهروی باریک: دولت‌ها، جوامع و سرنوشت آزادی (The Narrow Corridor - ۲۰۱۹):اثری جریان‌ساز درباره چگونگی پیدایش و بقای آزادی، کشمکش دائمی دولت (لویاتان) و جامعه مدنی و خطرات دیکتاتوری یا فروپاشی نظم مدنی. ریشه‌های اقتصادی دیکتاتوری و دموکراسی (Economic Origins of Dictatorship and Democracy - ۲۰۰۶):کتاب مرجع آکادمیک و فنی در اقتصاد سیاسی؛ بررسی مدلسازی‌شده چگونگی رخ دادن گذار دموکراتیک، حفظ وضعیت موجود و کودتا توسط نخبگان قدرت. آفریقا در تقاطع تاریخ و نهادها (پژوهش‌ها و مقالات میدانی متعدد):پژوهش‌های پیشگامانه درباره ساختار روسای قبایل در سیرالئون، اثر تجارت برده بر بی‌اعتمادی نهادی، و پدیده استثنایی رشد بوستوانا در آفریقا.