پروفایل نویسنده

آلدوس هاکسلی

آلدوس لئونارد هاکسلی در گودالمینگِ ساری در انگلستان، در خاندانی با سرآمدی بی‌نظیر در دانش و هنر به دنیا آمد. پدربزرگش توماس هنری هاکسلی («بولداگ داروین») یکی از…

درباره نویسنده

آلدوس لئونارد هاکسلی در گودالمینگِ ساری در انگلستان، در خاندانی با سرآمدی بی‌نظیر در دانش و هنر به دنیا آمد. پدربزرگش توماس هنری هاکسلی («بولداگ داروین») یکی از بزرگ‌ترین زیست‌شناسان قرن نوزدهم بود؛ پدرش لئونارد هاکسلی ادیب و ویراستار، برادرش جولیان هاکسلی زیست‌شناس سرشناس و نخستین مدیرکل یونسکو، و برادر ناتنی‌اش اندرو هاکسلی برنده جایزه نوبل فیزیولوژی شد. مادرش جولیا آرنولد نیز خواهرزاده شاعر نامدار متیو آرنولد بود.

هاکسلی در کالج ایتن تحصیل کرد. در سن ۱۶ سالگی به بیماری کراتیت نقطه‌ای (التهاب قرنیه) مبتلا شد که بینایی او را تقریباً برای دو سال به نابودی کشاند و رویای او برای تبدیل شدن به یک پزشک یا پژوهشگر علوم طبیعی را پایان داد. با این حال، با دستگاه‌های کمکی و به‌سختی بینایی نسبی خود را بازیافت و در کالج بالیولِ دانشگاه آکسفورد در رشته ادبیات انگلیسی با درجه ممتاز فارغ‌التحصیل شد.

در دهه ۱۹۲۰ با انتشار رمان‌های هجوآمیزی چون «زرد زرد» و «طبل و علم» به شهرت رسید، اما در سال ۱۹۳۲ با انتشار «دنیای قشنگ نو» شاهکاری خلق کرد که او را به عنوان یکی از پیامبران هشداردهنده قرن بیستم جاودانه ساخت. در اواخر دهه ۱۹۳۰ به جنوب کالیفرنیا (ایالات متحده) مهاجرت کرد و در هالیوود به فیلم‌نامه‌نویسی، مطالعه فلسفه شرق زیر نظر سوامی پرابهاواناندا و همکاری با جیدو کریشنامورتی روی آورد.

در می ۱۹۵۳، تحت نظر روان‌پزشک همفری آزموند، داروی مسکالین را مصرف کرد و نتیجه پدیدارشناختی این تجربه را در کتاب تکان‌دهنده «درهای ادراک» ثبت نمود. هاکسلی تا پایان عمر به پژوهش درباره پیوند میان علم، هنر و معنویت ادامه داد. در ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳، زمانی که بر اثر سرطان حنجره در بستر مرگ بود، با کمک همسرش لورا هاکسلی، دوز معینی از LSD تزریق دریافت کرد و در سکوت و آرامش به استقبال مرگ رفت.

کتاب در کتابخانه

—

میانگین امتیاز

بریتانیایی (انگلیسی)( دهه‌های پایانی عمر را در آمریکا گذراند، اما تابعیت اصلی‌اش بریتانیایی بود).

ملیت

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص

نویسنده، رمان‌نویس و طنزپرداز اجتماعی (Novelist & Social Satirist): خالق رمان‌های کلاسیک قرن بیستم، به‌ویژه شاهکار پیشگویانه «دنیای قشنگ نو» (Brave New World). جستارنویس، فیلسوف و منتقد فرهنگ (Philosopher & Cultural Critic): پژوهشگر اثرات مخرب تکنوکراسی، مصرف‌گرایی لجام‌گسیخته، تمامیت‌خواهی نرم و تبلیغات رسانه‌ای. نظریه‌پرداز آگاهی و روان‌گردان‌ها (Pioneer of Consciousness & Psychedelics): پیشگام بررسی تجارب سایکدلیک با کتاب «درهای ادراک» که الهام‌بخش جنبش‌های پادفرهنگ و شکل‌گیری گروه‌هایی چون The Doors شد. صلح‌طلب و فعال ضدجنگ (Pacifist Intellectual): از چهره‌های برجسته فکری اتحادیه عهد صلح (Peace Pledge Union) در فاصله دو جنگ جهانی.

دوره فکری / تاریخی

بازه زمانی: ۲۶ ژوئیه ۱۸۹۴ – ۲۲ نوامبر ۱۹۶۳ (میلادی) [درگذشت او در همان روز ترور جان اف. کندی و مرگ سی. اس. لوئیس رخ داد]. دوره فکری: دوره میان دو جنگ جهانی (Interwar Period)، بحران روحی مدرنیته، ظهور فاشیسم و استالینیسم، آغاز جنگ سرد و دوران اولیه جنبش پادفرهنگ و تولد تحقیقات داروشناسی اعصاب در کالیفرنیا.

کلاستر تخصصی

استبداد نرم و توتالیتاریسم مبتنی بر لذت (Soft Totalitarianism / Hedonic Conditioning): تبیین این نظریه که کارآمدترین راه برای به بند کشیدن انسان‌ها، ارعاب و شکنجه (مدل جورج اورول در ۱۹۸۴) نیست؛ بلکه غرق کردن آنان در لذت‌های مصرفی، ارضای جنسی بی‌پایان، داروی آرام‌بخش «سوما» (Soma) و انحراف ذهن از اندیشه است تا انسان‌ها «عاشق اسارت خود شوند». شیرینی‌پزی ژنتیکی و دسته‌بندی طبقاتی زیستی (Bokanovsky’s Process / Biological Engineering): شبیه‌سازی، جنین‌شناسی دستکاری‌شده و شرطی‌سازی رفتاری نوزادان در مرحله جنینی برای تطابق با طبقات اجتماعی (آلفا تا اپسیلون). فلسفه جاویدان (The Perennial Philosophy): پذیرش اینکه در پس تمام سنت‌های الهیاتی و عرفانی اصیل جهان (از اوپانیشادها تا تصوف اسلامی و عرفان مایستر اکهارت)، یک حقیقت یگانه و مشترک وجود دارد و غایت آدمی پیوند با این آگاهی برتر است. دریچه کاهنده مغز (The Reducing Valve Theory): نظریه‌ای که هاکسلی بر پایه آرای هانری برگسون در «درهای ادراک» پروراند؛ مغز انسان به عنوان یک دریچه تقلیل‌دهنده عمل می‌کند تا حجم انبوه اطلاعات کیهانی را فیلتر کرده و تنها داده‌های لازم برای بقای زیستی را نگه دارد؛ موادی مانند مسکالین این شیر را موقتاً می‌گشایند و «واقعیت فی‌نفسه» را بر فرد آشکار می‌سازند. آرمان‌شهر بوم‌شناختی و معنوی (Utopian Synthesis): ارائه مدل یک جامعه ایده‌آل در آخرین رمانش «جزیره» که نقطه مقابل «دنیای قشنگ نو» است و از تلفیق علم کاربردی، عرفان شرقی، پیشگیری از ازدیاد جمعیت و سلامت روانی شکل گرفته است.

ملیت

بریتانیایی (انگلیسی)( دهه‌های پایانی عمر را در آمریکا گذراند، اما تابعیت اصلی‌اش بریتانیایی بود).

حوزه‌های تمرکز

آسیب‌شناسی جوامع تکنولوژیک: تأثیر منفی خودکارسازی، مهندسی رفتار و داروسازی روانی بر فردیت و استقلال روح انسان. پژوهش‌های نوین آگاهی (Consciousness Expansion): نقش محرک‌های طبیعی بر روان، گشودن لایه‌های عرفانی مغز و اثرات درمانی آن‌ها. عرفان تطبیقی و سنت ازلی (Perennialism): بازخوانی ادبیات قدسی ادیان باستان و کاربرد آن در جهان علم‌زده و سردرگم معاصر. بوم‌شناسی، صلح‌طلبی و بقای تمدن: هشدارهای زودرس نسبت به انفجار جمعیت، تخریب محیط زیست و فرسایش خاک در رسائل غیرداستانی.

آثار برجسته

دنیای قشنگ نو (Brave New World - 1932):رمان پادآرمان‌شهری ماندگار پیرامون جامعه‌ای در سال ۶۳۲ بعد از فورد؛ جهانی عاری از جنگ و فقر اما تهی از عشق، هنر، رنج و انسانیت واقعی به واسطه مهندسی ژنتیک و مخدر سوما. درهای ادراک (The Doors of Perception - 1954):جستار کلاسیک فلسفی پیرامون تجربه مسکالین و شرح نظریه دریچه تقلیل‌دهنده آگاهی در مغز انسان. فلسفه جاودان (The Perennial Philosophy - 1945):پژوهشی تطبیقی و آنتولوژی عرفانی بر گزیده‌ای از آثار متفکران، عارفان و فرزانگان شرق و غرب درباره ذات حقیقت الهی. جزیره (Island - 1962):آخرین رمان هاکسلی؛ تصویر جامعه‌ای آرمانی در جزیره پالا که در آن علم، روشنگری باختری، عرفان بودایی و داروهای بصیرت‌زا (موکشه) سنتزی ایده‌آل ساخته‌اند. دنیای قشنگ نو در بوته نقد / بازگشت به دنیای قشنگ نو (Brave New World Revisited - 1958):مجموعه جستارهای تحلیلی و جامعه‌شناختی که در آن هاکسلی با وحشت ثابت می‌کند پیش‌بینی‌های رمانش بسیار سریع‌تر از آنچه فکر می‌کرد در حال وقوع هستند. طبل و علم / پوینت کانتر پوینت (Point Counter Point - 1928):پیچیده‌ترین رمان هاکسلی از نظر ساختار موسیقیایی و فرم رمان اندیشه‌ها درباره پوچی و تظاهر زندگی روشنفکران لندن. بهشت و دوزخ (Heaven and Hell - 1956):مکمل «درهای ادراک»؛ بررسی ماهیت خیال‌ورزی، تجارب بصری، رویاها، جنون و شکنجه‌های دوزخی ذهن. دیدن بدون عینک (The Art of Seeing - 1942):کتابی بر پایه تجربه شخصی نویسنده در بازیابی بینایی با استفاده از تمرینات روش بیتس.