پروفایل مترجم

مهدی سحابی

مهدی سحابی (متولد ۱۳۲۳ در قزوین – درگذشته ۱۸ آبان ۱۳۸۸ در پاریس)، از جامع‌الاطراف‌ترین چهره‌های فرهنگی و ادبی ایران معاصر بود. او پس از تحصیل در دبیرستان البرز…

ایرانی مترجم برجسته و مکتب‌ساز ادبیات داستانی جهان (از زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی و انگلیسی)، رمان‌نویس، روزنامه‌نگار، نقاش، مجسمه‌ساز و عکاس. معاصر (۱۳۲۳ – ۱۳۸۸ خورشیدی)؛ از چهره‌های جریان‌ساز نسل طلایی ترجمه و روشنفکری ایران در دهه‌های ۱۳۵۰ ادبیات مدرنیستی اروپا، شاهکارهای کلاسیک قرن نوزدهم و بیستم، رمان روان‌شناختی، جریان سیال ذهن و ادبیات نئورئالیستی ایتالیا.

درباره مترجم

مهدی سحابی (متولد ۱۳۲۳ در قزوین – درگذشته ۱۸ آبان ۱۳۸۸ در پاریس)، از جامع‌الاطراف‌ترین چهره‌های فرهنگی و ادبی ایران معاصر بود. او پس از تحصیل در دبیرستان البرز و دانشکده هنرهای زیبای تهران، برای ادامه تحصیل در رشته نقاشی و سینما راهی ایتالیا (آکادمی هنرهای زیبای رم) و سپس فرانسه شد. تسلط عمیق او به زبان‌های ایتالیایی، فرانسوی و انگلیسی زمینه‌ساز ورود حرفه‌ای‌اش به عرصه مطبوعات و ترجمه شد؛ چنان‌که در دهه ۱۳۵۰ به عنوان خبرنگار و معاون سردبیر روزنامه کیهان فعالیت کرد و یکی از گردانندگان شورای سردبیری اعتصابات این روزنامه در جریان انقلاب بود.

بزرگ‌ترین دستاورد فرهنگی مهدی سحابی، فتح ناممکن‌ترین قله تاریخ ترجمه ایران یعنی برگردان دوره کامل هفت‌جلدی رمان عظیم در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست بود؛ پروژه‌ای ده ساله و فرساینده که پیش از او به دلیل پیچیدگی سرسام‌آور نحوی و حجم انبوه، دست‌نیافتنی تلقی می‌شد. سحابی علاوه بر ادبیات، نقاشی پرکار و مجسمه‌سازی صاحب‌سبک بود و نمایشگاه‌های متعددی در ایران و اروپا برپا کرد. وی در سال ۱۳۸۸ در سن ۶۵ سالگی بر اثر ایست قلبی در پاریس درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.

اطلاعات تخصصی

پیشینه، سبک ترجمه و حوزه‌های فعالیت

نقش / تخصص
مترجم برجسته و مکتب‌ساز ادبیات داستانی جهان (از زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی و انگلیسی)، رمان‌نویس، روزنامه‌نگار، نقاش، مجسمه‌ساز و عکاس.
دوره فکری / تاریخی
معاصر (۱۳۲۳ – ۱۳۸۸ خورشیدی)؛ از چهره‌های جریان‌ساز نسل طلایی ترجمه و روشنفکری ایران در دهه‌های ۱۳۵۰
کلاستر تخصصی
ادبیات مدرنیستی اروپا، شاهکارهای کلاسیک قرن نوزدهم و بیستم، رمان روان‌شناختی، جریان سیال ذهن و ادبیات نئورئالیستی ایتالیا.
ملیت
ایرانی

حوزه‌های تمرکز

برگردان آثار غول‌های ادبیات مدرن جهان با تمرکز ویژه بر جریان سیلان ذهن و رمان‌های چندلایه (به‌ویژه مارسل پروست و جیمز جویس). معرفی ادبیات نوین و کلاسیک ایتالیا و فرانسه به جامعه فارسی‌زبان (از جمله کالوینو، پیراندلو، سلین، استاندال و گوستاو فلوبر). ترجمه بدون واسطه از سه زبان اصلی (فرانسوی، ایتالیایی و انگلیسی) با تمرکز بر حفظ بافت، لحن و چندصدایی متن. خلق آثار داستانی با تم‌های اجتماعی، تاریخی و روان‌شناختی در کنار فعالیت‌های تثبیت‌شده تجسمی (نقاشی و مجسمه‌سازی).

آثار برجسته

در جستجوی زمان از دست رفته (دوره ۷ جلدی / اثر مارسل پروست / نشر مرکز): شاهکار و شناسنامه مترجمی مهدی سحابی؛ طولانی‌ترین و یکی از پیچیده‌ترین رمان‌های تاریخ ادبیات جهان که با جملات تودرتو، زمان پریشی، تحلیل‌های موشکافانه روان‌شناختی و زبان استعاری بی‌بدیل شناخته می‌شود. سحابی بیش از یک دهه از عمر خود را وقف ترجمه دقیق، یکدست و شکوهمند این دوره کامل کرد. مادام بوواری (اثر گوستاو فلوبر / نشر مرکز): ترجمه‌ای درخشان و زنده از شاهکار رئالیسم فرانسوی؛ سحابی با درک وسواس زبانی فلوبر در رسیدن به «واژه دقیق» (Le mot juste)، نثری روان و در عین حال به شدت وفادار به ریزنگاری‌های جامعه‌شناختی فلوبر خلق کرده است. قصر به قصر و دسته‌دلقک‌ها (آثار لویی فردینان سلین / نشر مرکز): نمونه‌ای بی‌نظیر از انتقال لحن هذیانی، خشم‌آلود، کوچه بازاری و تقطیع‌شده سلین به زبان فارسی؛ سحابی توانست اصطلاحات عامیانه فرانسوی (آرگو) را با زبان محاوره‌ای زنده فارسی معادل‌سازی کند. بارون درخت‌نشین (اثر ایتالو کالوینو / نشر نگاه): برگردان بدون واسطه از ایتالیایی؛ رمانی تمثیلی و سرشار از طنز، خیال و فلسفه رهایی که لحن سرخوشانه و فانتزی اثر به بهترین شکل در زبان فارسی بازتاب یافته است. سرخ و سیاه (اثر استاندال / نشر مرکز): ترجمه رمان بنیان‌گذار روان‌شناسی اجتماعی و جاه‌طلبی طبقاتی در قرن نوزدهم فرانسه، با حفظ کشش دراماتیک و وضوح لحن راوی. مرگ قسطی (اثر لویی فردینان سلین): دیگر رمان شاخص سلین در بازنمایی فقر، تباهی و واقعیت‌های عریان زندگی بشر که سحابی در دراماتیزه‌کردن نثر محاوره‌ای آن استادی خود را نشان داد. آثار تألیفی (رمان و مجموعه داستان): رمان‌هایی نظیر ناگهان بانو، خیابان باران‌زده و پیچک مهربان که نمایانگر دیدگاه‌های روان‌شناختی و نقاشانه او به مناسبات انسانی در بستر تاریخ معاصر هستند.

کتاب‌های این مترجم

1 عنوان