پروفایل نویسنده

الیف شافاک

الیف شافاک در ۲۵ اکتبر ۱۹۷۱ در استراسبورگ فرانسه در خانواده‌ای ترک به دنیا آمد. پس از جدایی والدینش، نزد مادرش «شفق آتالای» (دیپلمات برجسته ترکیه) و مادربزرگ س…

درباره نویسنده

الیف شافاک در ۲۵ اکتبر ۱۹۷۱ در استراسبورگ فرانسه در خانواده‌ای ترک به دنیا آمد. پس از جدایی والدینش، نزد مادرش «شفق آتالای» (دیپلمات برجسته ترکیه) و مادربزرگ سنتی‌اش در آنکارا بزرگ شد. نام خانوادگی ادبی او («شافاک» به معنی شفق و سپیده‌دم) در واقع نام کوچک مادرش است که او برای تجلیل از نقش مادر آن را برگزید. به دلیل موقعیت دیپلماتیک مادر، کودکی و نوجوانی خود را در شهرهای مادرید، امان و کلن گذراند؛ تجربه‌ای که نگاهی جهان‌وطنی، چندزبانه و حساس به تفاوت‌های فرهنگی به او بخشید.

شافاک در دانشگاه فنی خاورمیانه (METU) آنکارا در رشته روابط بین‌الملل، مطالعات زنان و علوم سیاسی تا مقطع دکتری تحصیل کرد. نخستین رمان‌های او در ترکیه جوایز ادبی معتبری کسب کردند. در سال ۲۰۰۶، انتشار رمان انگلیسی «حرام‌زاده استانبول» (The Bastard of Istanbul) که در آن به تراژدی قتل‌عام ارامنه در دوران عثمانی پرداخته بود، با خشم ملی‌گرایان افراطی مواجه شد و او طبق ماده ۳۰۱ قانون جزایی ترکیه به اتهام «توهین به هویت ترکی» محاکمه شد؛ اتهامی که به دلیل فقدان ادله قانونی و فشارهای بین‌المللی لغو گردید.

در سال ۲۰۱۰ با رمان خیره‌کننده «ملت عشق» (The Forty Rules of Love) به یکی از پرفروش‌ترین نویسندگان تاریخ ترکیه و خاورمیانه تبدیل شد و تیراژهای میلیونی را در سراسر جهان و ایران ثبت کرد. شافاک پس از ازدواج با ایوب جان (روزنامه‌نگار ترک) و سال‌ها اقامت در استانبول و آمریکا، اکنون مقیم لندن است. او به عضویت «انجمن پادشاهی ادبیات انگلستان» درآمده، نامزد جوایز بزرگ ادبی جهان همچون «بوکر» (برای رمان ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه) و «جایزه اورنج» بوده و همواره به عنوان صدایی رسواکننده علیه خودکامگی، سانسور و زن‌ستیزی در خاورمیانه شناخته می‌شود.

کتاب در کتابخانه

—

میانگین امتیاز

ترک - بریتانیایی (Turkish-British)

ملیت

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص

رمان‌نویس بین‌المللی و نویسنده پرفروش جهانی: از برجسته‌ترین و پرترجمه‌ترین نویسندگان زن خاورمیانه و ترکیه به بیش از ۵۰ زبان زنده دنیا. پژوهشگر علوم سیاسی و دانشگاهی: دارای مدرک دکترای علوم سیاسی و سابقه تدریس در دانشگاه‌های معتبر ترکیه، آمریکا و بریتانیا (نظیر کالج سنت آنتونی آکسفورد). کنشگر حقوق زنان، حقوق بشر و آزادی بیان: عضو فعال انجمن قلم بین‌المللی (PEN)، سخنران شناخته‌شده کنفرانس‌های جهانی (نظیر تد/TED) و مدافع حقوق اقلیت‌های جنسی و مذهبی. مقاله‌نویس و ستون‌نویس مطبوعاتی بین‌المللی: نگارش مداوم جستارها و یادداشت‌های تحلیلی برای نشریاتی چون The Guardian، The New York Times و Financial Times.

دوره فکری / تاریخی

بازه زمانی: اواخر سده بیستم تا سده بیست‌ویکم (زاده ۲۵ اکتبر ۱۹۷۱). دوره فکری: دوره جهانی‌شدن، بحران هویت ترکی میان میراث عثمانی و سکولاریسم کمالیستی، اوج‌گیری شکاف میان اسلام‌گرایی و مدرنیته، دوران پس از ۱۱ سپتامبر، رشد پوپولیسم راست‌گرا و احیای جریان‌های فمینیستی نسل سوم و چهارم.

کلاستر تخصصی

پل میان شرق و غرب (East-West Intersection): کالبدشکافی استانبول به عنوان چهارراه تلاقی اسلام و مسیحیت، سنت و تجدد، عرفان و عقل‌گرایی، و بازتاب این دیالکتیک در روان شخصیت‌ها. تصوف عاشقانه و انسان‌گرایانه (Sufism & Universal Love): بازخوانی مدرن مکتب شمس و مولانا؛ نگاه به عشق ورای مرزهای مذهبی، قومی و جنسیتی به عنوان یگانه نیروی رهایی‌بخش انسان از خودمحوری و جزم‌اندیشی. شکستن سکوت‌های تاریخی و تابوها (Historical Taboos & Silences): جسارت در ورود به وقایع حساسیت‌برانگیز تاریخ عثمانی و ترکیه (به‌ویژه مسئله نسل‌کشی ارامنه در رمان حرام‌زاده استانبول که به محاکمه قضایی او کشیده شد). صدای محذوفان و حاشیه‌نشینان (Giving Voice to the Marginalized): محوریت بخشیدن به روسپی‌ها، تراجنسیتی‌ها، زنان قربانی «قتل‌های ناموسی»، کودکان بی‌سرپرست و مهاجران نسل اول و دوم در جوامع غربی. حافظه، سوگ و خاطره جمعی: کنکاش در پدیده‌هایی چون زوال عقل، فراموشی تاریخی تحمیلی از سوی دولت‌ها، و قدرت قصه‌گویی در زنده نگه‌داشتن تاریخ سرکوب‌شده.

ملیت

ترک - بریتانیایی (Turkish-British)

حوزه‌های تمرکز

عرفان اسلامی و مدرنیته: بازتعریف آموزه‌های صوفیانه برای درمان اضطراب و تنهایی انسان قرن بیست‌ویکم. هویت، تبار و حافظه تروماتیک اقلیت‌ها: پیگیری ردپای آسیب‌های نسلی ناشی از مهاجرت، نسل‌کشی و جنگ‌های قومی. فمینیسم و رهایی زنان: نقد ساختارهای قیمومیت مردسالارانه در خاورمیانه و بررسی تابوهای باروری و مادری (افسردگی پس از زایمان). آزادی اندیشه و نقد اقتدارگرایی سیاسی: تحلیل خطرات زوال نهادهای دموکراتیک، سکوت شهروندی و یکدست‌سازی فرهنگی.

آثار برجسته

ملت عشق / چهل قانون عشق (The Forty Rules of Love - ۲۰۱۰):پرفروش‌ترین و محبوب‌ترین رمان او در ایران و جهان؛ دو روایت موازی از زندگی یک زن خانه‌دار آمریکایی در عصر حاضر و پیوند عارفانه و دگرگون‌کننده میان شمس تبریزی و مولانا جلال‌الدین رومی در قرن هفتم هجری. حرام‌زاده استانبول (The Bastard of Istanbul - ۲۰۰۶):روایتی جسورانه از پیوند سرنوشت دو خانواده ترک و ارمنی-آمریکایی در بستر شهر استانبول؛ واکاوی حافظه تاریخی سرکوب‌شده نسل‌کشی ارامنه و تابوهای خانوادگی. ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب (10 Minutes 38 Seconds in This Strange World - ۲۰۱۹):نامزد نهایی جایزه بوکر؛ داستان زنی تن‌فروش به نام لیلا که پس از کشته‌شدن و انداخته‌شدن در سطل زباله، در طول ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه‌ای که مغزش هنوز زنده است، تک‌تک فصول زندگی تلخ خود و جمع دوستان رانده‌شده‌اش را مرور می‌کند. سه دختر حوا (Three Daughters of Eve - ۲۰۱۶):بررسی شکاف‌های عقیدتی خاورمیانه از طریق سه زن دانشجو در دانشگاه آکسفورد (مؤمن، سردرگم و گناهکار) در کلاس‌های درس استادی پرشور پیرامون مفهوم خدا. جزیره درختان گمشده (The Island of Missing Trees - ۲۰۲۱):رمانی لطیف و تمثیلی پیرامون عشق ممنوعه یک جوان ترک و یک دختر یونانی در قبرس جنگ‌زده، همراه با روایتی جادویی و محیط‌زیستی از زبان یک درخت انجیر کهنسال. شپش پالاس (The Flea Palace - ۲۰۰۲):نگاهی مینیاتوری، طنزآمیز و تیره به جامعه متناقض استانبول معاصر از طریق زندگی ساکنان یک ساختمان مسکونی تاریخی و روبه‌زوال. مَحرم (The Gaze / Mahrem - ۲۰۰۰):رمانی فلسفی و استعاری پیرامون نگاه، شرم، بدن‌مندی و میل جامعه به تماشای تفاوت‌ها از دوران عثمانی تا امروز.