تصویر آرتور شوپنهاور
پروفایل نویسنده

آرتور شوپنهاور

آرتور شوپنهاور در ۲۲ فوریه ۱۷۸۸ در شهر دانتسیگ (گدانسک لهستان امروزی) در خانواده‌ای توانگر، جمهوری‌خواه و سرشناس به دنیا آمد. پدرش هاینریش بازرگانی ثروتمند و ع…

درباره نویسنده

آرتور شوپنهاور در ۲۲ فوریه ۱۷۸۸ در شهر دانتسیگ (گدانسک لهستان امروزی) در خانواده‌ای توانگر، جمهوری‌خواه و سرشناس به دنیا آمد. پدرش هاینریش بازرگانی ثروتمند و عاشق فرهنگ بریتانیا بود و مادرش یوهانا بعدها به یکی از رمان‌نویسان و صاحب‌سالن‌های ادبی نامدار وایمار تبدیل شد. پدرش در سال ۱۸۰۵ در شرایطی شبیه به خودکشی درگذشت؛ رویدادی که به ارثیه‌ای هنگفت و استقلال مالی مادام‌العمر برای آرتور انجامید و او را از وابستگی به تدریس در دانشگاه بی‌نیاز کرد. رابطه شوپنهاور با مادر خودخواه و آزادی‌خواهش همواره پر از تنش و نفرت بود؛ رابطه‌ای که در نهایت به قطع ارتباط همیشگی میان آن دو انجامید و نگاه زن‌ستیزانه معروفی را در آثارش شکل داد.

او ابتدا به خواست پدر به تجارت روی آورد، اما پس از مرگ او به دانشگاه‌های گوتینگن و برلین رفت و در رشته‌های پزشکی، تاریخ طبیعی و فلسفه تحصیل کرد. شوپنهاور در سال ۱۸۱۳ رساله دکترای خود را تحت عنوان «در باب ریشه چهارگانه اصل دلیل کافی» نگاشت که تحسین گوته را برانگیخت. در همین سال‌ها با ترجمه متون هندی (اوپانیشادها) آشنا شد و آن‌ها را تسلای زندگی خود نامید.

در ۳۰ سالگی (۱۸۱۸)، شاهکار بنیادین خود «جهان همچون اراده و تصور» را منتشر کرد، اما این اثر در آغاز با سکوت مرگبار و بی‌اعتنایی مطلق جامعه فلسفی روبه‌رو شد. او که کینه‌ای عمیق از هگل داشت، در دانشگاه برلین کلاس‌های درسی خود را هم‌زمان با ساعات تدریس هگل برگزار کرد؛ آزمونی که با خالی ماندن کلاس شوپنهاور و ازدحام کلاس هگل با شکستی تحقیرآمیز مواجه شد و او را برای همیشه از دانشگاه و تدریس بیزار کرد.

شوپنهاور دهه‌ها در فرانکفورت در انزوایی خودخواسته، به همراه سگ‌های وفادارش (از نژاد پودل) و نواختن فلوت زیست. تا اینکه در سال ۱۸۵۱ با انتشار کتاب دو جلدی «پاررگا و پارالیپومنا» (حواشی و ملحقات - شامل کتاب پرطرفدار در باب حکمت زندگی)، ناگهان شهرتی انفجاری و جهانی پیدا کرد. متفکران، نویسندگان و موسیقی‌دانان نسل جدید او را کشف کردند. شوپنهاور در ۲۱ سپتامبر ۱۸۶۰ در آرامش روی مبل خانه‌اش در فرانکفورت بر اثر نارسایی قلبی درگذشت. فلسفه او تأثیری شگرف بر فریدریش نیچه، لودویگ ویتگنشتاین، زیگموند فروید، ریشارد واگنر، لئو تولستوی و فرانتس کافکا بر جای گذاشت.

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص
فیلسوف بزرگ پسانقادانه و اراده‌گرا (Voluntarist Philosopher): شارح و نقاد رادیکال ایمانوئل کانت و نخستین فیلسوفی که اراده را بر عقل مقدم دانست. پیشگام روان‌شناسی ناخودآگاه: پیش‌بینی شگفت‌انگیز مفاهیم سرکوب روانی، غریزه جنسی و ناخودآگاه دهه‌ها پیش از زیگموند فروید. نخستین پل‌ساز میان فلسفه غرب و حکمت شرق: تلفیق فلسفه استعلایی آلمان با آموزه‌های اوپانیشادها، هندوئیسم و آیین بودا. مقاله‌نویس، سبک‌شناس ادبی و نظریه‌پرداز بلاغت: از معدود فیلسوفان آلمانی که نثری درخشان، ادبی، شفاف و عاری از زبان متکلف دانشگاهی داشت.
دوره فکری / تاریخی
بازه زمانی: اواخر سده هجدهم تا نیمه سده نوزدهم میلادی (زاده ۲۲ فوریه ۱۷۸۸ – درگذشته ۲۱ سپتامبر ۱۸۶۰). دوره فکری: دوره پسا-کانتی، اوج‌گیری «ایدئالیسم آلمانی» (فیشته، شلینگ و هگل) که شوپنهاور شدیداً با آن به ستیز برخاست، دوره رمانتیسم اروپایی، پیامدهای انقلاب فرانسه و جنگ‌های ناپلئونی، و سال‌های آرامش و سرخوردگی پس از انقلاب‌های ۱۸۴۸ اروپا.
کلاستر تخصصی
اراده معطوف به حیات (Wille zum Leben): اراده به عنوان نیرویی کور، بی‌هدف، سیری‌ناپذیر، غیرعقلانی و فراگیر که جوهر تمامیت ماده، طبیعت و انسان را تشکیل می‌دهد. جهان پدیداری به مثابه تصور/نمود (Vorstellung): وام‌گیری از تمایز بود و نمود (نومن و فنومن) کانت و برابرسازی آن با مفهوم سانسکریت «پرده مایا» (Maya)؛ جهان عینی تنها نمودی است که ساختار ذهن ما به آن شکل می‌دهد. دیالکتیک رنج و ملال (The Pendulum of Pain and Boredom): زندگی آونگی است که میان «رنجِ خواستن و ناکامی» و «ملالِ رسیدن و اشباع» تاب می‌خورد و خرسندی پایدار در آن ناممکن است. والایی متافیزیکی موسیقی: موسیقی بر خلاف دیگر هنرها که رونوشت ایده‌ها هستند، رونوشت مستقیم و بلاواسطه خودِ «اراده» است و به همین دلیل برترین هنرها شمرده می‌شود. متافیزیک عشق جنسی (Metaphysics of Sexual Love): عشق رمانتیک فریبی است که «اراده گونه/نوع» بر فرد تحمیل می‌کند تا از طریق کشش جنسی، بقای نسل و تداوم تولیدمثل انسان تأمین شود.
ملیت
آلمانی (German)

حوزه‌های تمرکز

معرفت‌شناسی و منطق: تدقیق اصل جهت کافی و مرزهای شناخت حسی و عقلانی انسان. متافیزیک اراده: اثبات اراده به عنوان نیروی کور، یکپارچه و فاقد هدف در تمام موجودات زنده و جماد. رهایی و سالواسیون (Salvation): نفی اراده از طریق درک رنج جهانی، تجربه شهودی هنر و ریاضت‌کشی به شیوه قدیسان شرقی. روان‌شناسی انسان و اخلاق: نقد توهم اختیار کامل، کالبدشکافی حسادت، کینه، عشق جنسی و خودکشی. فلسفه هنر و موسیقی: جایگاه منحصربه‌فرد ادراک بدون علاقه و غرض (Disinterested Contemplation).

آثار برجسته

جهان همچون اراده و تصور (The World as Will and Representation - ۱۸۱۸ / ویرایش دوم ۱۸۴۴):شاهکار بلامنازع فلسفی او؛ تشریح جامع جهان به عنوان پدیدار (تصور) در ذهن شناسا و نومن (اراده) در باطنِ حقیقت، همراه با نظریه هنر و زهد. در باب حکمت زندگی (Aphorismen zur Lebensweisheit):بخش پرآوازه کتاب «پاررگا و پارالیپومنا»؛ راهنمایی درخشان و کاربردی برای رسیدن به بیشترین میزان آرامش ذهنی و استقلال روانی در جهانی مملو از رنج و حماقت. ریشه چهارگانه اصل دلیل کافی (On the Fourfold Root of the Principle of Sufficient Reason - ۱۸۱۳):رساله دکترای او و مدخل ضروری فهم فلسفه شوپنهاور؛ تقسیم‌پذیری اصل دلیل به برهان شدن، شناختن، بودن و انگیزش. در باب ریشه اخلاق / بنیان اخلاق (On the Basis of Morality - ۱۸۴۰):اثری که در آن اخلاق مبتنی بر وظیفه کانت را نقد کرده و «شفقت و هم‌دردی» (Compassion) را یگانه انگیزه اصیل برای رفتار اخلاقی معرفی می‌کند. در باب اراده در طبیعت (On the Will in Nature - ۱۸۳۶):بررسی تطبیقی نظریه اراده با کشفیات جدید علوم تجربی و طبیعی دوران خود. هنر همیشه بر حق بودن / هنر جدل (The Art of Being Right - انتشار پس از مرگ):رساله‌ای طنزآمیز و کالبدشکافانه در باب ۳۸ شگرد و مغالطه در مناظره برای شکست دادن حریف، صرف‌نظر از حقیقت ماجرا.

کتاب‌های این نویسنده

1 عنوان