ولادیمیر ناباکف

«ولادیمیر ولادیمیروویچ ناباکوف» (۱۸۹۹–۱۹۷۷) در خانواده‌ای اشرافی، فرهیخته و چندزبانه در سن‌پترزبورگ روسیه متولد شد؛ از کودکی به سه زبان روسی، انگلیسی و فرانسوی…

درباره نویسنده

«ولادیمیر ولادیمیروویچ ناباکوف» (۱۸۹۹–۱۹۷۷) در خانواده‌ای اشرافی، فرهیخته و چندزبانه در سن‌پترزبورگ روسیه متولد شد؛ از کودکی به سه زبان روسی، انگلیسی و فرانسوی تسلط کامل یافت. با وقوع انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، خانواده‌اش ناچار به ترک کشور شدند و او در کالج ترینیتی کمبریج جانورشناسی و ادبیات خواند. سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۷ را در برلین در فقر و مهاجرت گذراند و با نام مستعار «وی. سیرین» به زبان روسی شاهکارهایی درخشان خلق کرد. با قدرت گرفتن نازی‌ها، همراه با همسر یهودی‌اش «ورا» (که مونس، همکار و نخستین خواننده آثارش بود) به فرانسه و سپس در ۱۹۴۰ به آمریکا گریخت. او در آمریکا با تصمیمی متهورانه زبان نوشتاری‌اش را به انگلیسی تغییر داد و به یکی از بزرگ‌ترین نثرنویسان زبان انگلیسی بدل شد. با انتشار رمان جنجالی لولیتا به شهرت و استقلال مالی جهانی دست یافت و سال‌های پایانی عمرش را در هتلی در مونترو سوئیس به شکار پروانه و نگارش شاهکارهایی چون آتش کم‌فروغ و آدا گذراند.

کتاب در کتابخانه

—

میانگین امتیاز

روسی - آمریکایی؛ با زیست فرهنگی جهان‌وطن در روسیه، بریتانیا، آلمان، فرانسه، آمریکا و سوئیس.

ملیت

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص

رمان‌نویس، داستان‌کوتاه‌نویس، شاعر، مترجم و منتقد برجسته ادبی. پروفسور و مدرس ادبیات تطبیقی و روس (در دانشگاه‌های ولزلی و کرنل آمریکا). حشره‌شناس و تاکسونومیست تخصصی (Lepidopterist): پژوهشگر برجسته در زمینه گونه‌شناسی پروانه‌ها و مدیر بخش پروانه‌شناسی موزه جانورشناسی تطبیقی دانشگاه هاروارد. طراح معماهای شطرنج (Chess Composer): تدوین‌کننده مسائل پیچیده شطرنج مبتنی بر فریب و فریب متقابل (Decoys & Feints).

دوره فکری / تاریخی

بازه فعالیت: دهه‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۷۰ میلادی. دوره تاریخی: مهاجران موج اول پساانقلاب بلشویکی روسیه در برلین و پاریس، مهاجرت به ایالات متحده در بحبوحه جنگ جهانی دوم، و اقامت سال‌های پایانی در مونترو سوئیس. دوره فکری: پیوندگاه مدرنیسم تکامل‌یافته و طلایه‌داری پست‌مدرنیسم؛ باور راسخ به استقلال هنر («هنر برای هنر»)، دشمنی آشتی‌ناپذیر با واقع‌گرایی سوسیالیستی، نفی روان‌کاوی فرویدی و گسست از اخلاق‌گرایی جزمی در ادبیات.

کلاستر تخصصی

راوی غیرقابل اعتماد (Unreliable Narrator): خلق شخصیت‌های راوی دچار جنون، انحراف، توهم خودبزرگ‌بینی یا تعصب کور که خواننده باید از لابلای اعترافاتشان به حقیقت دست یابد. حس‌آمیزی (Synesthesia) و حافظه تصویری اَبَرشفاف: ادراک هم‌زمان حواس (شنیدن رنگ‌ها، دیدن حروف به صورت رنگین) و پیوند آن با جاودانگی خاطره. متامتن، بازی‌های فرمی و الیزین (Allusion): استفاده از آناگرام‌ها، شوخی‌های زبانی دوزبانه (انگلیسی، روسی و فرانسوی) و دام‌گذاری روایی برای مخاطب ساده‌اندیش. تبعید، هویت ازدست‌رفته و آوارگی طبقاتی: واکاوی جهان درونی اشراف‌زادگان روس در تبعید اروپا.

ملیت

روسی - آمریکایی؛ با زیست فرهنگی جهان‌وطن در روسیه، بریتانیا، آلمان، فرانسه، آمریکا و سوئیس.

حوزه‌های تمرکز

خلق جهان‌های ادبی خودبسنده بدون باج‌دهی به پیام‌های ایدئولوژیک، سیاسی یا اجتماعی. پژوهش تجربی در حوزه سیستماتیک پروانه‌شناسی و اثبات نظریه نوین مهاجرت پروانه‌های پلیوماتینه. تدریس و تحلیل موشکافانه تکنیک‌های فرمی ادبیات در متون گوگول، چخوف، تولستوی، فلوبر، جویس و کافکا. دفاع از آزادی تخیل در برابر سانسور سیاسی و قضاوت‌های اخلاقی زمانه.

آثار برجسته

رمان‌ها: لولیتا (Lolita) – شاهکار مناقشه‌برانگیز و درخشان زبان انگلیسی. آتش کم‌فروغ (Pale Fire) – رمانی بی‌بدیل متشکل از یک شعر ۹۹۹ بیتی به همراه حاشیه‌نویسی‌های دیوانه‌وار راوی. آدا یا شوریدگی (Ada or Ardor: A Family Chronicle). دعوت به مراسم سرزدن (Invitation to a Beheading). دفاع لوژین (The Luzhin Defense). خنده در تاریکی (Laughter in the Dark). خاطرات و اتوبیوگرافی: حرف بزن، خاطره (Speak Memory). آثار نقد و پژوهش: درس‌گفتارهای ادبیات (Lectures on Literature). درس‌گفتارهای ادبیات روس (Lectures on Russian Literature).