تسخیر شدگان

آلبر کامو

آلبر کامو در نوامبر ۱۹۱۳ در موندووی الجزایر (تحت استعمار فرانسه) در خانواده‌ای بسیار فقیر متولد شد. پدرش کشاورزی فرانسوی-الجزایری (پیه‌نوآر) بود که در سال اول تولد آلبر در نبرد مارن در جنگ جهانی اول کشته شد. آلبر به همراه مادر ناشنوا و بی‌سوادش و مادربزرگ سخت‌گیرش در محله‌ای فقیرنشین در الجزیره در تنگدستی رشد کرد. او با حمایت معلم خردمندش، لویی ژرمن (که بعدها جایزه نوبلش را به او تقدیم کرد)، موفق به دریافت بورس تحصیلی و ورود به دانشگاه الجزیره برای تحصیل فلسفه شد.

کامو در جوانی به بیماری سل مبتلا شد؛ بحرانی که او را از حرفه استادی و حتی ورزش حرفه‌ای (فوتبال) بازداشت و مواجهه زودهنگام او با مرگ و شکنندگی جسم را رقم زد. او به عضویت حزب کمونیست درآمد اما به سرعت به دلیل استقلال فکری و اعتراض به رفتارهای حزبی اخراج شد. در پاریس، هم‌زمان با جنگ جهانی دوم و اشغال فرانسه توسط آلمان نازی، به شبکه مقاومت پیوست و سردبیر روزنامه زیرزمینی «کومبا» (Combat) شد.

در سال ۱۹۴۲ با انتشار رمان «بیگانه» و جستار فلسفی «افسانه سیزیف» به شهرتی جهانی رسید. رمان مشهور «طاعون» (۱۹۴۷) جایگاه او را به عنوان صدای وجدان بیدار عصر تثبیت کرد. با این حال، انتشار کتاب جنجالی «انسان طاغی» (۱۹۵۱) که در آن مارکسیسم شوروی و توجیه خشونت انقلابی را به تندی نقد کرد، سبب گسست قطعی و درگیری قلمی شدید او با ژان پل سارتر و حلقه چپ پاریس شد.

در سال ۱۹۵۷ جایزه نوبل ادبیات را تصاحب کرد. او در میانه مناقشات خونین جنگ الجزایر، موضعی پیچیده گرفت و با محکوم کردن هم‌زمان تروریسم چریکی جبهه آزادی‌بخش و جنایات استعمارگران، از راه‌حل فدرال و صلح دفاع کرد که موجب انزوای سیاسی‌اش شد. زندگی درخشان کامو بسیار زودهنگام پایان یافت؛ در ۴ ژانویه ۱۹۶۰، در حالی که در خودروی ناشرش میشل گالیمار سفر می‌کرد، بر اثر تصادف رانندگی در سن ۴۶ سالگی در ویل‌بلون فرانسه جان باخت. در کیف او دست‌نویس ناتمام رمان زندگی‌نامه‌ای‌اش، «انسان اول»، کشف شد.

خشایار دیهیمی

خشایار دیهیمی در سال ۱۳۳۴ در تبریز به دنیا آمد. او پس از تحصیل در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه تبریز، به دلیل علاقه بنیادین به حوزه علوم انسانی و اندیشه، مسیر حرفه‌ای خود را به سمت فلسفه، زبان‌شناسی و ترجمه تغییر داد. او کار حرفه‌ای خود را در نشریات تخصصی نقد کتاب و اندیشه (نظیر نگاه نو) و مؤسسات انتشاراتی پیشرو آغاز کرد. بزرگ‌ترین خدمت فرهنگی دیهیمی، راه‌اندازی و دبیری مجموعه‌های کتاب بود که جریان کتاب‌خوانی فلسفی در ایران را دگرگون کرد؛ از جمله مجموعه بیش از صدجلدی «نسل قلم» که نویسندگان و فیلسوفان جهان را به شیوه‌ای موجز به مخاطبان فارسی‌زبان شناساند و بعدها مجموعه «تجربه و هنر زندگی» در نشر گمان که فلسفه را به زبانی دسترس‌پذیر برای زیست اخلاقی انسان امروز بازتعریف کرد. دیهیمی علاوه بر ترجمه، سال‌ها به تدریس ترجمه، ویرایش و فلسفه سیاسی نیز اشتغال داشته است.