سووشون

سیمین دانشور

سیمین دانشور در ۸ اردیبهشت ۱۳۰۰ در شیراز و در خانواده‌ای اشرافی، فرهیخته و اهل فرهنگ زاده شد؛ پدرش دکتر محمدعلی خان دانشور (احیاءالسلطنه) پزشکی سرشناس و مادرش قمرالسلطنه حکمت، بانویی ادیب، نقاش و مدیر هنرستان دخترانه بود. سیمین پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه در مدرسه انگلیسی‌زبان «مهرآیین» شیراز، راهی تهران شد و در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به تحصیل در رشته زبان و ادبیات فارسی پرداخت. در سال ۱۳۲۸ با دفاع از رساله دکترای خود به راهنمایی بدیع‌الزمان فروزانفر با عنوان «علم‌الجمال و جمال در ادبیات فارسی تا قرن هفتم»، موفق به اخذ مدرک دکترا شد.

در سال ۱۳۲۷، او نخستین مجموعه داستان کوتاه خود به نام «آتش خاموش» را منتشر کرد که رویدادی بی‌سابقه در تاریخ ادبیات معاصر ایران بود. در سال ۱۳۲۹ با جلال آل‌احمد، نویسنده و روشنفکر پرآوازه، ازدواج کرد؛ ازدواجی پرشور، روشنفکرانه و تأثیرگذار که با وجود مخالفت‌های شدید خانواده جلال، تا زمان درگذشت نابهنگام آل‌احمد در سال ۱۳۴۸ ادامه یافت. دانشور در فاصله سال‌های ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۳ با دریافت بورس تحصیلی بنیاد فولبرایت به دانشگاه استنفورد آمریکا رفت و در آنجا زیر نظر استادانی چون والاس استگنر، فن داستان‌نویسی و نمایشنامه‌نویسی مدرن را به شکلی آکادمیک آموخت.

پس از بازگشت به وطن، سال‌ها در دانشگاه تهران به تدریس تاریخ هنر مشغول شد. شاهکار بزرگ او، رمان «سووشون»، در تیرماه ۱۳۴۸ (تنها چند ماه پیش از مرگ ناگهانی همسرش جلال) منتشر شد و انقلابی در رمان‌نویسی ایران ایجاد کرد؛ اثری که به زبان‌های متعددی در سراسر جهان ترجمه و بارها تجدید چاپ شد. سیمین دانشور پس از پیروزی انقلاب، سال‌ها در انزوا و استقلال فکری زیست و آثاری چون رمان‌های جزیره سرگردانی و ساربان سرگردان را خلق کرد. او سرانجام در ۱۸ اسفند ۱۳۹۰ در سن ۹۰ سالگی در خانه تاریخی‌اش در تجریش تهران چشم از جهان فروبست و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.