چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم

زویا پیرزاد

زویا پیرزاد در سال ۱۳۳۱ در آبادان متولد شد. پدرش از ارامنه ایران و مادرش زاده گرجستان بود. دوران کودکی و نوجوانی او در فضای سرسبز، منظم و خاص شرکت نفت آبادان (محله‌هایی چون بوارده) سپری شد؛ فضایی مدرن و متفاوت با سایر شهرهای ایران که تأثیر عمیقی بر شکل‌گیری حافظه حسی و جهان داستانی او گذاشت.

او پس از اتمام تحصیلات در آبادان و ازدواج، راهی تهران شد و صاحب دو فرزند (ساشا و شروین) گردید. پیرزاد نویسندگی حرفه‌ای را با ترجمه متونی نظیر «آلیس در سرزمین عجایب» و گردآوری هایکوهای شرقی آغاز کرد و سپس با نگارش سه مجموعه داستان کوتاه به‌هم‌پیوسته و تحسین‌شده با نام‌های «مثل همه عصرها» (۱۳۷۰)، «طعم گس خرمالو» (۱۳۷۶) و «یک روز مانده به عید پاک» (۱۳۷۷) وارد صحنه ادبی ایران شد (این سه مجموعه بعداً در مجلدی واحد با عنوان «سه کتاب» انتشار یافتند).

در سال ۱۳۸۰، پیرزاد با انتشار نخستین رمان بلند خود، «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم»، موفقیتی کم‌نظیر در تاریخ ادبیات معاصر ایران رقم زد. این رمان که راوی دغدغه‌های درونی زن خانه‌داری به نام کلاریس در آبادان دهه ۱۳۴۰ بود، تقریباً تمامی جوایز مهم ادبی وقت ایران (جایزه هوشنگ گلشیری، کتاب سال، پکا و یلدا) را درو کرد و به چاپ‌های پیاپی (بیش از ۱۰۰ چاپ) رسید.

دومین رمان او، «عادت می‌کنیم» (۱۳۸۳)، به زندگی سه نسل از زنان خانواده‌ای مدرن در تهران معاصر (آرزو، مادرش ماه‌منیر و دخترش آیه) می‌پرداخت و با استقبال گسترده روبه‌رو شد. آثار پیرزاد به چندین زبان دنیا از جمله فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، ایتالیایی، ترکی، اسپانیایی، چینی و لهستانی ترجمه شدند. او در فرانسه با اقبال چشمگیری روبه‌رو شد و در سال ۲۰۱۴ نشان شوالیه ادب و هنر فرانسه (Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres) را از وزارت فرهنگ این کشور دریافت کرد. پیرزاد که همواره از چهره‌های کم‌حاشیه، بی‌علاقه به هیاهوی رسانه‌ای و محتاط در گفت‌وگو با مطبوعات بوده است، هم‌اکنون میان ایران، آلمان و دیگر کشورهای اروپایی در آرامش و انزوای نویسندگی به سر می‌برد.