بیگانه

آلبر کامو

آلبر کامو در نوامبر ۱۹۱۳ در موندووی الجزایر (تحت استعمار فرانسه) در خانواده‌ای بسیار فقیر متولد شد. پدرش کشاورزی فرانسوی-الجزایری (پیه‌نوآر) بود که در سال اول تولد آلبر در نبرد مارن در جنگ جهانی اول کشته شد. آلبر به همراه مادر ناشنوا و بی‌سوادش و مادربزرگ سخت‌گیرش در محله‌ای فقیرنشین در الجزیره در تنگدستی رشد کرد. او با حمایت معلم خردمندش، لویی ژرمن (که بعدها جایزه نوبلش را به او تقدیم کرد)، موفق به دریافت بورس تحصیلی و ورود به دانشگاه الجزیره برای تحصیل فلسفه شد.

کامو در جوانی به بیماری سل مبتلا شد؛ بحرانی که او را از حرفه استادی و حتی ورزش حرفه‌ای (فوتبال) بازداشت و مواجهه زودهنگام او با مرگ و شکنندگی جسم را رقم زد. او به عضویت حزب کمونیست درآمد اما به سرعت به دلیل استقلال فکری و اعتراض به رفتارهای حزبی اخراج شد. در پاریس، هم‌زمان با جنگ جهانی دوم و اشغال فرانسه توسط آلمان نازی، به شبکه مقاومت پیوست و سردبیر روزنامه زیرزمینی «کومبا» (Combat) شد.

در سال ۱۹۴۲ با انتشار رمان «بیگانه» و جستار فلسفی «افسانه سیزیف» به شهرتی جهانی رسید. رمان مشهور «طاعون» (۱۹۴۷) جایگاه او را به عنوان صدای وجدان بیدار عصر تثبیت کرد. با این حال، انتشار کتاب جنجالی «انسان طاغی» (۱۹۵۱) که در آن مارکسیسم شوروی و توجیه خشونت انقلابی را به تندی نقد کرد، سبب گسست قطعی و درگیری قلمی شدید او با ژان پل سارتر و حلقه چپ پاریس شد.

در سال ۱۹۵۷ جایزه نوبل ادبیات را تصاحب کرد. او در میانه مناقشات خونین جنگ الجزایر، موضعی پیچیده گرفت و با محکوم کردن هم‌زمان تروریسم چریکی جبهه آزادی‌بخش و جنایات استعمارگران، از راه‌حل فدرال و صلح دفاع کرد که موجب انزوای سیاسی‌اش شد. زندگی درخشان کامو بسیار زودهنگام پایان یافت؛ در ۴ ژانویه ۱۹۶۰، در حالی که در خودروی ناشرش میشل گالیمار سفر می‌کرد، بر اثر تصادف رانندگی در سن ۴۶ سالگی در ویل‌بلون فرانسه جان باخت. در کیف او دست‌نویس ناتمام رمان زندگی‌نامه‌ای‌اش، «انسان اول»، کشف شد.

لیلی گلستان

لیلی گلستان (تقوی شیرازی، زادهٔ ۲۳ تیر ۱۳۲۳ در تهران) از تأثیرگذارترین زنان فرهنگ و هنر معاصر ایران است. او فرزند ابراهیم گلستان (نویسنده و فیلم‌ساز نامدار) و فخری گلستان، خواهر کاوه گلستان (عکاس فقید و برجسته) و مادر مانی حقیقی است. وی تحصیلات عالی خود را در پاریس در رشتهٔ طراحی پارچه و تاریخ هنر در سوربن گذراند. نخستین اثر ترجمهٔ او، «زندگی، جنگ و دیگر هیچ» نوشتهٔ اوریانا فالاچی (۱۳۴۸)، با استقبال چشمگیری مواجه شد و نام او را در جامعهٔ ادبی تثبیت کرد. گلستان در سال ۱۳۶۰ ابتدا پارکینگ خانه‌اش را به کتاب‌فروشی بدل ساخت و سپس در ۱۳۶۸ «گالری گلستان» را تأسیس کرد؛ گالری پیشرویی که دهه‌هاست کانون کشف و معرفی جوانان مستعد در نقاشی و مجسمه‌سازی است. وی به پاس چندین دهه خدمت برجسته به فرهنگ و معرفی ادبیات فرانسه، نشان عالی «شوالیه هنر و ادب فرانسه» (Chevalier des Arts et des Lettres) را از دولت فرانسه دریافت کرده است.