تئوری انتخاب

درآمدی بر روان‌شناسی امید

قطع
رحلی (A4)
صفحات
122
سال انتشار
1998
وضعیت امانت
موجود در «کتابخانه خانواده شعبه شیراز» برای امانت، از بالای صفحه کتابخانه فعال خود را تغییر دهید.
وضعیت صف و رزرو
تعداد افراد در صف: 0 نفر
برای رزرو، ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.
نسخه الکترونیک
برای این کتاب هنوز نسخه‌ی الکترونیکی ثبت نشده است.
تئوری انتخاب

زمان تقریبی: 2 ساعت و 26 دقیقه

سطح دشواری: آسان

کتاب «تئوری انتخاب» مانیفست بنیادین ویلیام گلاسر (بنیان‌گذار واقعیت‌درمانی / Reality Therapy) در رد روان‌شناسی سنتی «کنترل بیرونی» (External Control Psychology) و جایگزینی آن با مدل «کنترل درونی» است. گلاسر بر این باور است که تقریباً تمام ناخشنودی‌ها، ناکامی‌ها، بیماری‌های روانی غیرارگانیک و تعارض‌های بین‌فردی در خانواده، مدارس، محیط کار و جامعه، ناشی از یک فرض باطل است: اینکه «ما می‌توانیم دیگران را کنترل کنیم یا دیگران می‌توانند رفتارهای ما را تعیین نمایند».

اصول کلیدی مطرح‌شده در کتاب عبارتند از:

۱. رفتار کلی (Total Behavior): هر آنچه از ما سر می‌زند یک رفتار است که از چهار مؤلفهٔ هم‌زمان تشکیل شده: عمل (Action)، فکر (Thought)، احساس (Feeling) و فیزیولوژی (Physiology). گلاسر نشان می‌دهد که انسان مستقیماً بر عمل و فکر خود کنترل دارد و با تغییر دادن آن‌ها، احساس و فیزیولوژی بدن نیز تغییر می‌یابند. (از این رو او به‌جای افسرده بودن، از تعبیر «افسردگی کردن» استفاده می‌کند تا بعد انتخابی آن را برجسته سازد).

۲. پنج نیاز بنیادین ژنتیکی بشر: انسان‌ها برای پاسخگویی به این پنج نیاز درونی رفتار می‌کنند:

بقا و امنیت (Survival)
عشق و تعلق‌خاطر (Love and Belonging)
قدرت، شایستگی و خودارزشمندی (Power / Inner Control)
آزادی و خودمختاری (Freedom)
تفریح، لذت و یادگیری (Fun)
۳. دنیای مطلوب (Quality World): گنجینه‌ای از تصاویر ذهنی در حافظهٔ هر فرد، شامل افراد، باورها و چیزهایی که بهترین ارضا را برای نیازهای اساسی‌اش به ارمغان می‌آورند. درک این نکته که افراد مختلف دنیاهای مطلوب متفاوتی دارند، کلید حل سوءتفاهم‌های ارتباطی است.

۴. ده اصل بنیادین تئوری انتخاب: قواعدی برای مسئولیت‌پذیری فردی، دست کشیدن از سرزنش، تهدید و انتقاد، و یادگیری جایگزین ساختن عادات مخرب با «عادات مهرورزانه».

این کتاب در سراسر جهان به عنوان راهنمای عملی برای بازسازی روابط زناشویی، فرزندپروری مسئولانه، مدیریت اثربخش و اصلاح نظام آموزشی به کار می‌رود.

ویلیام گلسر

ویلیام گلسر در کلیولند، اوهایو چشم به جهان گشود. او در ابتدا در رشته مهندسی شیمی در دانشگاه کیس وسترن رزرو تحصیل کرد (موضوعی که بعدها در نگاه سیستماتیک او به رفتار انسانی تأثیر گذاشت)، اما اشتیاقش به شناخت ذهن انسان باعث شد مسیرش را به روان‌شناسی بالینی و سپس پزشکی و تخصص روان‌پزشکی تغییر دهد. او دوره رزیدنتی روان‌پزشکی خود را در دانشگاه UCLA و بیمارستان روان‌پزشکی امور کهنه‌سربازان در لس‌آنجلس گذراند.

در همان سال‌های نخست، گلسر با رویکردهای ارتدوکس فرویدی و تمرکز بیمارگون بر روان‌کاوی گذشته و درمان با شوک و دارو به مخالفت برخاست. او در بیمارستان و سپس در «مدرسه ونچورا برای دختران بزهکار» به عنوان روان‌پزشک مشاور منصوب شد. در آنجا او فرضیات سنتی را به چالش کشید و نشان داد بزهکاری، افسردگی و انحرافات رفتاری، نه بیماری روانی، بلکه تلاش‌هایی ناکارآمد و ناموفق از سوی دختران برای کنترل زندگی و ارضای نیازهایشان هستند. این تجربیات زمینه‌ساز انتشار اثر دوران‌ساز او «واقعیت‌درمانی» در سال ۱۹۶۵ شد.

گلسر به این نتیجه رسید که ریشه تقریباً تمام مشکلات روانی و رنج‌های بشری در یک چیز خلاصه می‌شود: «ناتوانی در برقراری و حفظ روابط رضایت‌بخش با افراد مهم زندگی». او در دهه‌های بعد، هسته تئوریک این دیدگاه را تحت عنوان «تئوری انتخاب» فرمول‌بندی کرد و آن را به مدارس، کارخانه‌ها و ساختارهای خانوادگی تعمیم داد. او با تاسیس مؤسسه خود تا پایان عمر در سن ۸۸ سالگی در لس‌آنجلس، به آموزش صدها هزار درمانگر، معلم و مدیر در سراسر جهان پرداخت.

علی صاحبی

دکتر علی صاحبی متولد ۱۵ مهر ۱۳۴۳ در گرگان، دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی را در دانشگاه تهران گذراند و مدرک دکترای تخصصی روان‌شناسی بالینی را از دانشگاه نیوساوث‌ولز (UNSW) سیدنی استرالیا دریافت کرد. او سپس دوره فوق‌تخصص اختلالات وسواسی را در کلینیک اضطراب دانشگاه سیدنی سپری نمود. دکتر صاحبی آموزش‌دیده مستقیم مؤسسه دکتر ویلیام گلسر در آمریکا بوده و به عنوان مربی ارشد بین‌المللی این مؤسسه، نقشی کلیدی و محوری در ترجمه، تدریس و گسترش رسمی نظریه «تئوری انتخاب» و «واقعیت‌درمانی» در جامعه علمی و عمومی ایران و خاورمیانه ایفا کرده است.

نقل‌قول‌های برگزیده
  • •
    «تنها فردی که می‌توانیم رفتارش را کنترل کنیم، خودِ ما هستیم.»
  • •
    «من این روان‌شناسی فراگیر و کهن را که روابط انسانی را نابود می‌سازد، “روان‌شناسی کنترل بیرونی” می‌نامم… در برابر آن، تئوری انتخاب یک روان‌شناسی مبتنی بر “کنترل درونی” است؛ آموزه‌ای که نشان می‌دهد انگیزه و سرچشمهٔ تمام رفتارهای ما از درون نشئت می‌گیرد.»
  • •
    «تقریباً تمام مشکلات روان‌شناختی پایدار، ریشه در مشکلات ارتباطی دارند. بخش عمدهٔ این بحران‌ها از آنجا سرچشمه می‌گیرد که افراد تمایل شدیدی دارند دیگران را مطابق میل خود مهار و کنترل کنند.»
  • •
    «دنیای مطلوب، جهان کوچک و بسیار شخصی ماست؛ جهانی که هر یک از ما اندکی پس از زایش، ساختنش را در خاطرمان آغاز می‌کنیم و در سرتاسر دوران زندگی مدام به بازآفرینی و گسترش آن دست می‌زنیم.»
  • •
    «ما منفعلانه “افسرده نمی‌شویم”، بلکه ناآگاهانه “افسردگی‌کردن” را انتخاب می‌کنیم. افسردگی رفتاری فعال است که فرد آن را برای کنار آمدن با ناکامی یا جلب حمایت و گریز از کنترل شدن برمی‌گزیند.»

این کتاب را بیشتر بشناس

کتاب‌های مشابه، پیشنهادهای ویژه، و پرطرفدارترین‌های ایربوک را ببینید.

همه‌ی کتاب‌ها را ببین

💬 نظرات کاربران

برای ثبت نظر ابتدا وارد شوید.

هنوز نظری ثبت نشده است.