انسان در جستجوی معنا

ویکتور فرانکل

ویکتور امیل فرانکل در مارس ۱۹۰۵ در وین در خانواده‌ای یهودی از طبقه متوسط متولد شد. او از نوجوانی دلبسته روان‌کاوی شد و در ۱۶ سالگی با زیگموند فروید مکاتبه داشت و حتی مقاله‌ای از او با توصیه فروید در نشریه بین‌المللی روان‌کاوی منتشر شد؛ با این حال، او بعداً به روان‌شناسی فردی آدلر گرایش پیدا کرد و سرانجام به دلیل تقلیل‌گرایی زیستی و روانی این مکاتب، راه فکری مستقلی برگزید. فرانکل در سال ۱۹۳۱ دکترای پزشکی گرفت و مدیریت بخش پیشگیری از خودکشی بیمارستان روان‌پزشکی وین را عهده‌دار شد و جان هزاران زن را نجات داد.

با آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال اتریش توسط نازی‌ها، علیرغم اینکه ویزای مهاجرت به آمریکا را دریافت کرده بود، تصمیم گرفت در وین بماند تا والدین سالخورده‌اش را تنها نگذارد. در سال ۱۹۴۲، فرانکل، همسر جوان باردارش (تیلی)، والدین و برادرش توسط گشتاپو دستگیر و به اردوگاه ترزین‌اشتات و سپس آشویتس منتقل شدند. پدر، مادر و برادرش در اردوگاه‌های مرگ جان باختند و همسرش نیز در اردوگاه برگن-بلسن بر اثر بیماری تیفوس درگذشت.

فرانکل سه سال وحشتناک را در چهار اردوگاه کار اجباری (از جمله آشویتس و داخائو) سپری کرد. او دست‌نویس کتابش پیرامون معنادرمانی را که در آستر کتش دوخته بود از دست داد، اما در سرمای استخوان‌سوز و زیر شلاق کار اجباری، نظریه خود را با یادداشت‌برداری ذهنی بازسازی کرد و تصمیم گرفت به خاطر بازنویسی آن زنده بماند. پس از آزادسازی اردوگاه‌ها در سال ۱۹۴۵، او به وین بازگشت و در شرایطی که تمام خانواده‌اش نابود شده بودند، ظرف ۹ روز کتاب مشهور خود یعنی «انسان در جستجوی معنا» را به نگارش درآورد.

فرانکل تا پایان عمر به عنوان رئیس پلی‌کلینیک اعصاب وین و استاد دانشگاه خدمت کرد، با الئونوره کاتارینا ازدواج نمود و به سراسر جهان سفر کرد تا مکتب معنادرمانی را ترویج کند. او تا سن ۹۲ سالگی پرواز با هواپیمای تک‌موتوره و کوهنوردی را ترک نکرد و در سپتامبر ۱۹۹۷ در وین درگذشت.